Hoeveel macht heeft Trump over de rente?

Na een reeks renteverlagingen eind 2024 heeft de Federal Reserve de beleidsrente ongemoeid gelaten ondanks toenemende druk om in 2025 opnieuw te verlagen.

Hoeveel macht heeft Trump over de rente?

Fed-functionarissen kiezen voor een voorzichtige koers, vooral vanwege de recente importheffingen die zijn ingevoerd door de regering-Trump. Ze benadrukken dat geduld nodig is en dat eventuele rente-aanpassingen pas moeten volgen als er meer duidelijkheid is over de economische ontwikkelingen. President Trump is het hier duidelijk niet mee eens, meldt Yahoo.

Trumpj haalde fel uit naar Fed-voorzitter Jerome Powell nadat de rente niet werd verlaagd, en noemde hem een "koppige idioot". Trump riep het bestuur zelfs op om Powell te overrulen en direct de rente te verlagen.

Vorige week ging Trump nog verder. In een brief die later op sociale media werd gedeeld, beweerde hij Fed-gouverneur Lisa Cook uit haar functie te hebben gezet - een stap die volgens veel juristen en economen illegaal is.

Hoeveel macht heeft een president over de Fed en het rentebeleid?

Amerikaanse presidenten hebben geen directe macht over de Fed, maar ze beschikken wel over invloedrijke middelen.

  • De president kan de Fed-voorzitter benoemen en ontslaan

    De voorzitter van de Raad van Bestuur van de Fed leidt het beleid rond werkgelegenheid, prijsstabiliteit en langetermijnrentes. Hij of zij rapporteert aan het Congres en overlegt regelmatig met de minister van Financiën. Volgens de Federal Reserve Act benoemt de president de voorzitter en vicevoorzitter, maar de Senaat moet instemmen. De termijn is vier jaar, herbenoeming is mogelijk. Ontslag door de president is formeel toegestaan, maar is nog nooit voorgekomen.

  • De president kan bestuurders voordragen en ontslaan

    De president benoemt ook de zeven leden van de Raad van Bestuur, die samen met de FOMC toezicht houden op de twaalf regionale Reservebanken. Een termijn duurt maximaal 14 jaar. Herbenoeming is niet mogelijk. Ontslag door de president mag alleen "om gegronde reden", zoals ernstig wangedrag. Ook dat is tot nu toe nog nooit voorgekomen.

    In een recente brief beschuldigde Trump bestuurslid Cook van hypotheekfraude als reden voor ontslag. De zaak is doorgestuurd naar het ministerie van Justitie, maar Cook is niet aangeklaagd. Haar advocaat Abbe Lowell liet weten dat ze niet zal opstappen en een rechtszaak aanspant om de 'illegale actie' van de president aan te vechten.

  • De president kan zich uitspreken over monetair beleid

    Hoewel de president de rente niet kan bepalen, kan hij wel publiekelijk zijn mening geven. Dat ligt gevoelig, omdat de Fed haar onafhankelijkheid streng bewaakt. Toch weerhield dat Trump er niet van om Fed-voorzitter Powell via sociale media 'a big loser' te noemen en zijn vertrek te eisen. Desondanks zal de Fed zelfstandig beslissingen blijven nemen.

Publieke uitspraken van de president kunnen wel verwachtingen in de markt beïnvloeden en zo indirect toch effect hebben. Beleidskeuzes van de regering, zoals het aanpakken van verstoringen in de toeleveringsketen of het tegengaan van monopoliewinsten, kunnen bovendien de inflatie en daarmee de leenkosten drukken.

De Fed is dus opgezet om onafhankelijk van de politiek te functioneren, maar presidentiële uitspraken kunnen markten en beleid indirect wel degelijk beïnvloeden.

Lees ook: Kan Trump Powell weg krijgen?