Iets meer dan drie jaar geleden werd ChatGPT gelanceerd door OpenAI. Het is een vorm van generatieve kunstmatige intelligentie, die onder andere teksten kan schrijven en complexe vragen kan beantwoorden. De komst van generatieve AI verandert de wereld snel. Het is al moeilijk AI van echt te onderscheiden. Denk bijvoorbeeld aan video’s en muziek op Instagram en Spotify. Steeds meer muziek wordt gemaakt door AI. Er is zelfs al een term voor: AI-slop.
Wat is AI-slop?
AI-slop - kortweg slop - is een term voor media van lage kwaliteit, inclusief teksten en afbeeldingen, gemaakt met behulp van generatieve AI-technologie, die wordt gekenmerkt door een gebrek aan inspanning, logica of doelgerichtheid. Je kunt er alles van vinden, maar dat doet eigenlijk niet langer ter zake. Destijds was er ook veel kritiek op de spectaculaire ontwikkeling van de spoorlijnen in de 19e eeuw, of het aanleggen van glasvezelnetwerken door bedrijven als WorldCom in de jaren ’90 van de vorige eeuw.
AI ontwricht de economie
De komst van AI heeft een revolutie op gang gebracht. De maatschappelijke en economische ontwrichting zal enorm zijn. De gevolgen van AI zijn al overal merkbaar. Bijvoorbeeld in de Verenigde Staten, waar het een onderliggende zwakke economie verbloemt. Zo duidt de index voor leidende indicatoren al jaren op een naderende recessie. Een dalende LEI heeft sinds 1960 altijd tot een recessie geleid. Zal dat dit keer weer gebeuren?
Daar lijkt het (nog) niet op. De Amerikaanse economie groeit met 3,9%. De winsten van de 500 bedrijven uit de S&P stegen het afgelopen kwartaal met ruim 13%. De werkloosheid liep iets op naar 4,4%, nog steeds historisch laag. De consument blijft besteden. Op Black Friday en Cyber Monday werd er voor een recordbedrag gekocht, al was de samenstelling van de producten wellicht iets anders dan gebruikelijk. Naar verwachting zullen bedrijven de komende twee jaar hun winstgroei zien versnellen naar 14%. Sinds de dotcom-periode hebben Amerikaanse bedrijven niet zo’n sterke, langdurige groei meegemaakt.
Kunnen AI-investeringen worden terugverdiend?
Kunnen deze enorme bedragen die in AI worden geïnvesteerd ooit worden terugverdiend? Ter vergelijking: tijdens de beruchte spoorwegrevolutie in de negentiende eeuw bedroegen de investeringen in spoorlijnen 3% van het BNP. De investeringen in glasvezel in de jaren ’90 reikten nooit verder dan 1,4% van het BNP. En de investeringen in AI, hoe groot de bestedingen ook zijn, bedragen tot op heden niet meer dan 0,8% van het BNP. Was de internetbubbel voornamelijk met schuld gefinancierd, nu is dat anders. Amazon, Alphabet, Meta, Microsoft en Oracle investeren dit jaar gezamenlijk 400 miljard dollar in AI. De hyperscalers financieren dat echter grotendeels uit hun bestaande cashflow.
Nieuwe financieringsvormen
Zeker, er wordt ook geleend. Zo structureerde zakenbank Morgan Stanley een deal van 30 miljard dollar voor Meta, waarbij de schuld terechtkomt in een zogenaamd Special Purpose Vehicle buiten de balans om. Morgan Stanley verwacht overigens dat er tegen 2028 voor 800 miljard dollar aan dergelijke deals zal zijn afgesloten. Private credit en de obligatiemarkt worden nu dus ook in toenemende mate betrokken bij de AI-revolutie.
De levensduur van GPU’s en de wapenwedloop
Een andere zorg vormt de levensduur van de kostbare GPU-chips. Er geldt doorgaans een afschrijvingstermijn van vier tot zes jaar. Die termijn maakt voor de winstgevendheid nogal wat uit. Volgens Nvidia werken zes jaar oude chips overigens nog prima. De huidige infrastructuur zal waarschijnlijk voor de langere duur zijn. Dat neemt niet weg dat AI steeds meer begint te lijken op een wapenwedloop. Big Tech gold in het eigen segment altijd als een (bijna) monopolist. Daar komt snel een einde aan. De bedrijven worden steeds meer elkaars concurrent. Waar hun marktaandeel voorheen veilig leek, bevechten ze nu elkaar.
Nvidia en de energie-bottleneck
Ondertussen hoeven beleggers zich geen zorgen te maken over Nvidia. De ongekroonde AI-koning liet fijntjes weten dat er tot eind 2026 voor maar liefst 500 miljard dollar aan bestellingen uitstaat aan Blackwell-, Hopper- en Ampere-chips. Volgens Nvidia is de energievoorziening dé bottleneck in de verdere groei. Er is nu al niet genoeg elektriciteit om alle datacenters te laten draaien.
De olievlekwerking van AI
AI zal zich als een olievlek over de economie verspreiden. De energiesector (elektriciteit, gas, olie, kerncentrales), bouwbedrijven (aanleg van datacenters), infrastructuur (voorzieningen om datacenters te laten functioneren), grondstoffen en vooral ruimte (anderen moeten plaatsmaken) zijn allemaal nodig. Nu al beginnen bedrijven die AI in hun businessmodel toepassen de voordelen ervan te ondervinden. De nadelen zijn voor de non-believers. De ontwikkeling zal niet in een rechte lijn verlopen, maar de disruptie als gevolg van AI zal enorm zijn. De toekomstige jaren ’30 worden waarschijnlijk het decennium van de disruptie.
Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Fintessa is een zelfstandig, onafhankelijk en gespecialiseerd vermogensbeheerkantoor uit Baarn, en tweevoudig winnaar van de Gouden Stier. Deze publicatie is samengesteld door Fintessa B.V. De in deze publicatie vermelde gegevens zijn ontleend aan door Fintessa B.V. betrouwbaar geachte bronnen en publiekelijk bekende informatie. Deze publicatie bevat beleggingsaanbevelingen, maar geen beleggingsadvies noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Voor de juistheid en volledigheid van de genoemde feiten, gegevens, meningen, verwachtingen en uitkomsten daarvan kan Fintessa B.V. niet instaan. Fintessa B.V. is een beleggingsonderneming en beschikt over een vergunning op grond van de Wet financieel toezicht. Fintessa B.V. staat onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten en De Nederlandsche Bank. Voor de uitgebreide Disclaimer verwijzen wij naar onze website www.fintessa.nl.