Het wordt voor (edel)metalen lastig om topjaar 2025 te evenaren, maar onmogelijk is het niet, volgens grondstoffenspecialist Koen Lauwers.
2025 was op vele vlakken een topjaar voor de edelmetalen. Met een klim van meer dan 70% zette goud de beste prestatie neer sinds 1979. Zilver deed het meer dan dubbel zo goed en werd 146% duurder. Beide metalen bereikten in nominale termen een nieuwe top.
In reële termen (aangepast voor inflatie) was dat ook het geval voor goud maar (nog) niet voor zilver. De nominale zilverprijs van 1980 ($50) zou er in dollars van vandaag $220 waard zijn. Er is dus nog een hele weg af te leggen voor zilver om ook in reële termen een nieuwe top te bereiken.
Na een jaar met dergelijke uitzonderlijke rendementen wordt het lastig om in 2026 nog beter te doen. Maar dit betekent niet noodzakelijk dat er ook een zware correctie zit aan te komen. Daarvoor moeten we kijken naar de drijvende kracht achter deze prijsstijgingen en de mate waarin daar komend jaar eventueel verandering in komt (of niet).
Lees ook: Metaalmoeheid: verstandig om winst te nemen na snoeiharde correctie bij metalen?
Goud als systeemhedge
In het geval van goud waren de centrale banken ook in 2025 een van de belangrijkste drijvende krachten achter de hausse. Het aandeel van goud in de globale valutareserves wordt steeds groter ten nadele van met name de dollar en ook de euro.
Het is verder ook opmerkelijk dat goud steeds meer mainstream wordt in het financiële systeem. Het voorbije jaar werd bijvoorbeeld op het hoogste niveau openlijk gediscussieerd over een audit van de Amerikaanse goudvoorraad en een revaluatie ervan. Dit was tot voor kort ondenkbaar en wie dit wel op tafel legde, werd meestal als een complotdenker weggezet.
Ondanks de verlaging van de (korte) beleidsrente in de VS bleef de rente op overheidsobligaties met langere looptijden vrij hoog. Die hogere langetermijnrente geeft het signaal dat de markt bezorgd is over de aanhoudend hoge inflatie, de oplopende schulden en zorgen over de houdbaarheid van de tekorten op lange termijn.
De bezorgdheid gaat in feite over de toekomst van het financiële systeem in zijn huidige vorm en dat is in principe gunstig voor de vraag naar goud. Daar komt in 2026 geen verandering in, want de begrotingssituatie zal in de meeste landen nog verder verslechteren.
Zilver: aanhoudend deficit
Zilver zette de beste prestatie sinds 2010 neer. Dat is met name het gevolg van een fysieke schaarste en niet door speculatie met termijncontracten, zoals bij de vorige top in 2011 wel het geval was. Bij snel oplopende zilverprijzen verhogen de termijnbeurzen (in dit geval de Comex) meestal de margeverplichtingen om speculatie te ontmoedigen.
Marktpartijen moeten dan verplicht meer onderpand geven om te kunnen handelen. De Comex deed dit tot twee keer toe, maar dit had ditmaal nauwelijks effect en de zilverprijs klom nog hoger.
Andere signalen van schaarste zijn de hoge lease rates (vergoeding om zilver uit te lenen als onderpand) en de lage voorraden in de geregistreerde opslagplaatsen.
De schaarste op de fysieke markt is het gevolg van aanhoudende aanbodtekorten. Het Silver Institute rekende uit dat 2025 het vijfde opeenvolgende jaar wordt met een tekort op de globale zilvermarkt. De industriële vraag naar zilver zal nog tot minstens het einde van dit decennium blijven stijgen. Belangrijkste vraagcomponenten zijn de sector van zonne-energie, elektrische voertuigen, elektrificatie (aanpassingen infrastructuur) en AI-datacenters.
Zilver had een inhaalbeweging tegoed tegenover goud, maar intussen is de goud/zilverprijsverhouding gedaald naar 62 tegenover nog 105 in april. Het is meer dan 10 jaar geleden dat de goud/zilver-ratio nog zo laag stond. Een troy ounce zilver kost nu zelfs meer dan een vat ruwe olie (Brent of WTI) en dat is ongezien.
Platina en palladium
In de schaduw van goud en zilver kunnen ook platina en palladium op een uitstekend jaar terugblikken. De platinamarkt is al verschillende jaren in deficit. Dat werd door investeerders lange tijd genegeerd, maar dit veranderde dit voorjaar. Vanaf dat moment ging het steil omhoog en in december werd zelfs een nieuwe recordprijs bereikt.
In de juwelensector profiteerde platina van een substitutie-effect door klanten voor wie goud te duur was. Ook de honger van China blijft groot. Aan de aanbodzijde kwam de output in Zuid-Afrika, de grootste platinaproducent, voor het derde jaar op rij onder de verwachtingen uit. Per saldo klom de platinaprijs dit jaar al met bijna 150%.
Zustermetaal palladium wordt al enkele jaren dood verklaard omdat de voornaamste toepassing ervan, namelijk katalysatoren voor verbrandingsmotoren, het komende decennium zal worden uitgefaseerd.
In het kielzog van platina is de palladiumprijs in 2025 wel bijna verdubbeld. Deze noteert nu op het hoogste peil sinds 2022. Investeerders verwachten dat verbrandingsmotoren nog niet helemaal zijn afgeschreven nadat de Europese Commissie het besluit nam om het geplande verbod op verbrandingsmotoren na 2035 te versoepelen. Nornickel, de grootste Russische producent van palladium, voorspelt voor dit en volgend een aanbodtekort.
Gemengd beeld bij de basismetalen
De London Metal Exchange van basismetalen klom in 2025 met ongeveer 20%. Daarbij was de onderlinge prestatie van de verschillende metalen heel verschillend. Bij de meeste basismetalen bleven de prijsuitslagen beperkt. Dit was onder meer het geval bij lood (+2%), zink (+3,3%), nikkel (+1,6%) en ook ijzererts (+3,2%). Aluminium deed het iets beter met +16%, maar de grootste prijsstijgingen vonden plaats bij koper (+37%) en tin (+47%).
De prijsvolatiliteit bij koper was in 2025 erg groot. De onrust rond invoertarieven leidde zowel in het voorjaar als tijdens de zomer tot forse prijsdalingen. Deze waren van korte duur, want het krappe marktevenwicht met het vooruitzicht op een aanbodtekort liet de prijzen telkens weer opveren.
Uiteindelijk besloot Trump dat koperconcentraat, de onderliggende waarde van koperfutures die worden verhandeld op termijnbeurzen als Amerikaanse Chicago Mercantile Exchange (CME), tijdelijk vrijgesteld blijft van invoertarieven. Deze gelden enkel voor (half)afgewerkte producten.
Aanbodtekort koper houdt aan
De International Copper Study Group (ICSG) verwacht ondanks een tragere groei van de vraag in 2026 een aanbodtekort voor koper na de overschotten van de voorbije jaren.
Dit heeft met name te maken met problemen aan de aanbodzijde. Na een ondergrondse modderstroom bij de Grasbergmijn in Indonesië, de op één na grootste kopermijn ter wereld, kwam ongeveer 3% van de globale koperproductie op non-actief te staan. Ten vroegste in 2027 kan de output weer het niveau van voor de ramp bereiken. Deze ramp kwam bovenop andere onvoorziene productieproblemen in Chili en de DRC.
Overigens is de huidige prijs nog steeds te laag om producenten tot grote kapitaalinvesteringen voor de bouw van nieuwe mijnen te kunnen verleiden. Het deficit zal dus niet te snel verdwijnen. Voor bepaalde toepassingen kan koper (deels) worden vervangen door andere metalen (zoals aluminium), maar dit substitutie-effect is beperkt.
Koen Lauwers is onafhankelijk analist.