Behouden smallcaps dit jaar wel hun voorsprong?

Januari staat traditiegetrouw bekend als een sterke maand voor kleinere aandelen, maar de prestaties van de afgelopen jaren waren overwegend teleurstellend.

De wereldwijde aandelenindex MSCI World, die wordt gedomineerd door largecaps, begon 2026 met een stijging van bijna een procent in januari. Kleinere aandelen zetten daar echter een plus van ruim 3% tegenover. Toch biedt een dergelijke goede start niet altijd een garantie voor de rest van het jaar. Over de afgelopen 15 jaar boekten kleinere aandelen maar liefst tien keer een outperformance in de maand januari, maar in zes van die jaren eindigden ze toch met een achterstand op largecaps.

Wat de afgelopen periode extra frustrerend maakt, is dat smallcaps zelfs achterbleven in omstandigheden die juist in hun voordeel zouden moeten zijn: periodes van economische groei, dalende rente en marktherstel. Bijvoorbeeld, renteverlagingen door de ECB en de Bank of England in 2025 deden niets voor het sentiment in Europese smallcaps. En ondanks dat smallcaps vaak gevoeliger zouden moeten reageren op economische groei, bleven de Japanse achter in 2021, het jaar waarin Japan de sterkste economische groei in decennia noteerde. Een opmerkelijke ontwikkeling voor een categorie die ooit als structureel kansrijk werd beschouwd.

Amerikaanse largecaps

De afgelopen tien jaar behaalden wereldwijde largecaps een gemiddeld jaarlijks rendement van circa 12%. Smallcaps bleven daarbij ongeveer 2 procentpunt per jaar achter. Een substantieel deel van deze underperformance ontstond in 2023 en 2024, toen de uitzonderlijk sterke prestaties van de zogenoemde “Magnificent Seven” en andere, met name grote, AI-gerelateerde aandelen het rendement van largecaps sterk opdreven.

Bovendien maken Amerikaanse bedrijven “slechts” 60% uit van de wereldwijde smallcapindex, terwijl Amerikaanse largecaps met een gezamenlijke weging van 71% de MSCI World Index domineren. Het performanceverschil tussen large- en smallcaps was de afgelopen tien jaar wereldwijd zichtbaar. De mate van underperformance verschilde echter per regio. Weliswaar was deze het grootst in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, maar tegelijkertijd presteerden Amerikaanse smallcaps beter dan kleinere aandelen in andere regio’s.

Bij een analyse van de mogelijke oorzaken van de underperformance valt met name de sectorsamenstelling op. Technologie was wereldwijd de best presterende sector in de afgelopen tien jaar, en juist in die sector zijn smallcaps, met name in Azië en de VS, relatief ondervertegenwoordigd ten opzichte van largecaps. In Europa is dat verschil kleiner, maar daar ligt het absolute niveau van de technologieblootstelling lager.

Een andere, wellicht meer intrigerende, mogelijke verklaring ligt in de opkomst van private markten. Onderzoek van onder meer Cliff Asness (“Size Matters, If You Control Your Junk”) laat zien dat smallcaps van hoge kwaliteit beter presteren dan largecaps. Maar wat als die kwalitatief hoogwaardige smallcaps simpelweg verdwijnen van de beurs?

Kwaliteit

Morningstar-data tonen een duidelijke achteruitgang in kwaliteit van smallcaps, gemeten in winstgevendheid en financiële gezondheid. Dit geldt zowel in de VS als in regio’s daarbuiten. Tegelijk neemt de kwaliteit van largecaps juist toe. Dat lijkt geen toeval: veel veelbelovende kleine bedrijven blijven tegenwoordig in private handen, aangetrokken door overvloedig venture capital, of worden door private-equityfondsen van de beurs gehaald.

Desondanks lijken er ook nog kansen voor beleggers te zijn in smallcaps. Zo zijn ze vandaag de dag historisch goedkoop ten opzichte van largecaps. Dat geldt niet alleen in de VS. Volgens Morningstars Europese marktexpert Michael Field is het waarderingsgat in Europa zelfs groter. Met het oplopende momentum en het verbeterde economische vertrouwen kan 2026 wel eens een kanteljaar worden.

Aanbevolen fondsen

Voor beleggers die daarop willen inspelen zijn er diverse smallcap-aandelenfondsen die van Morningstars fondsenanalisten een positieve Morningstar Medalist Rating ontvangen. Hieronder een overzicht van dergelijke fondsen die geregistreerd zijn voor verkoop in Nederland.