RNA overzicht

4 Posts
| Omlaag ↓
  1. forum rang 10 DeZwarteRidder 18 januari 2019 15:52
    Platenburg is chief innovation officer en mede-oprichter van Proqr, een Nederlands biotechbedrijf dat zicht richt op de ontwikkeling van nieuwe RNA-medicijnen. Het belangrijkste doel was aanvankelijk een nieuw medicijn tegen taaislijmziekte; inmiddels werkt Proqr vooral aan RNA-medicijnen tegen zeldzame oog- en huidziektes.

    Ziekte van Duchenne

    Platenburg is een veteraan. De Leidse wetenschapper was ook nauw betrokken bij Prosensa, een ander Nederlands biotechbedrijf, dat een RNA-medicijn ontwikkelde tegen de ziekte van Duchenne, een zeldzame spierziekte.
    Dat Nederland een prominente rol speelt bij de ontwikkeling van RNA-medicijnen, is voor een belangrijk deel te danken aan Jacques van Boom.

    Dat Nederland een prominente rol speelt bij de ontwikkeling van RNA-medicijnen, is voor een belangrijk deel te danken aan Jacques van Boom (1937-2004), een chemicus die als hoogleraar in Leiden furore maakte. Ook hoogleraar Gert-Jan Ommen timmerde aan de weg in het huidige Leids Universitair Medisch Centrum.

    Proqr bouwde voort op die kennis. Na tientallen jaren onderzoek wist het bedrijf in 2016 bijna als tweede onderneming ter wereld een RNA-medicijn goedgekeurd te krijgen. Maar het lange traject strandde in het zicht van de haven. Uiteindelijk bleken toezichthouders toch onvoldoende overtuigd van de effectiviteit van het middel. Aldus ging Prosensa ten onder, kort nadat het bedrijf voor een hoge prijs ($680 mln) was overgenomen door het Amerikaanse farmaconcern BioMarin.

    Het was een grote teleurstelling voor veel patiënten, die meenden dat het Prosensa-medicijn wel degelijk effectief was. Toch is alle inspanning niet voor niets geweest, stelt Platenburg. Mede dankzij het voorbereidende werk van Prosensa kwam er recentelijk wel een goedgekeurd RNA-medicijn tegen de ziekte van Duchenne op de markt. Voor dat middel maakt het Amerikaanse biotechbedrijf Sarepta gebruik van patenten van Prosensa.

    Eerst is er de euforie

    Terugblikkend stelt Hans Schikan, de voormalig ceo van Prosensa, dat de moeizame doorbraak van RNA-medicijnen past in een patroon. 'Het is een terugkerend fenomeen bij bijna iedere wetenschappelijk doorbraak in de medische biologie', zegt Schikan. 'Eerst is er de euforie en daarna blijkt de praktijk weerbarstig. Toezichthouders moeten soms ook wennen aan de beoordeling van een nieuwe technologie.'

    BioMarin heeft de hoop op een eigen RNA-middel ook niet helemaal opgegeven. Op kleinere schaal werkt het Amerikaanse bedrijf in Leiden met een Prosensa-restant nog altijd aan de ontwikkeling van eigen medicijnen.

    Intussen hebben andere bedrijven de koppositie overgenomen. Een daarvan is Ionis, een Amerikaans biotechbedrijf dat aanvankelijk Isis heette, maar zijn naam veranderde toen de gelijknamige terreurbeweging in het Midden-Oosten dood en verderf zaaide. Ionis kreeg vorig jaar in Europa groen licht voor de verkoop van een RNA-medicijn met de merknaam Tegsedi, een middel tegen een zeldzame zenuwaandoening.

    Bedrijven die werken aan RNA-medicijnen:

    Ionis

    uit Californië. Kreeg begin jaren negentig als eerste goedkeuring voor een RNA-medicijn en hield vol toen andere bedrijven opgaven. Ionis stond aan de basis van Spinraza.

    Alnylam

    opgericht in 2002, mede door Nobelprijswinnaar Philip A. Sharp. Heeft één goedgekeurd RNA-medicijn en is ver gevorderd met diverse andere middelen.

    Prosensa

    Dit Leids biotechbedrijf werd in 2014 overgenomen door BioMarin. Prosensa's RNA-medicijn tegen de ziekte van Duchenne kreeg geen goedkeuring.

    Proqr

    biotechbedrijf uit Leiden met beursnotering in New York. Boekte vorig jaar succes met test van experimenteel RNA-medicijn tegen een zeldzame vorm van blindheid.

    Interna

    Klein biotechbedrijf uit Utrecht, werkt aan nieuwe RNA-middelen tegen kanker. Hoopt eind dit jaar zijn eerste kandidaatsmedicijn te testen op patiënten.
  2. forum rang 10 DeZwarteRidder 18 januari 2019 15:53
    $450.000 per jaar

    Een andere koploper is het biotechbedrijf Alnylam, dat vorig jaar een Europese vestiging in Amsterdam opende. De Amerikaanse onderneming heeft in Europa en de Verenigde Staten goedkeuring gekregen voor het RNA-middel Onpattro, bestemd voor patiënten met polyneuropathie, een zeer zeldzame zenuwaandoening. De officiële Amerikaanse prijs van het middel is $450.000 per jaar. In Nederland is een geheim prijsarrangement afgesproken ten behoeve van een handjevol patiënten.

    Alnylam en Ionis zijn ver gevorderd met de ontwikkeling van diverse andere medicijnen. Maar de doorbraak van de RNA-technologie wordt misschien nog het best geïllustreerd door de beursgang eind vorig jaar van het jonge biotechbedrijf Moderna. Deze Amerikaanse onderneming haalde met zijn beursdebuut $600 mln aan nieuw kapitaal op, een record voor een biotechbedrijf.

    Dankzij de succesvolle beursgang had Moderna eind vorig jaar een beurswaarde van $8 mrd, zonder overigens ooit één medicijn te hebben verkocht. Die hoge waardering is te danken aan de grote hoeveelheid kandidaatsmedicijnen op RNA-basis, die het bedrijf in zijn pijplijn heeft. Moderna richt zich niet alleen op zeldzame aandoeningen, maar ook op 'grote ziektes' als kanker, infectieziektes en hartfalen. Daarmee eist de technologie een plaats op in het centrum van de medische wetenschap.

    Onbetwiste koploper in Nederland is het eerder genoemde Proqr van Gerard Platenburg en ceo Daniel de Boer. De onderneming kende een aantal moeilijke jaren, toen bleek dat grote concurrenten veel sneller succes boekten met de ontwikkeling van medicijnen tegen taaislijmziekte, zonder dat die concurrenten daarbij gebruik maakten van RNA-technologie.
    Oog- en huidziektes

    Proqr gooide zijn prioriteiten om en ging vol inzetten op RNA-medicijnen tegen oog- en huidziektes. Het bleek een succesvolle strategie. In september vorig jaar presenteerde de Leidse onderneming de resultaten van een experimentele behandeling van tien patiënten met LCA-10, een zeldzame ziekte die leidt tot blindheid.

    Een eerste dosering leidde al tot duidelijk verbetering van het zicht van zes patiënten, met name de jongere patiënten. Onder hen was een vrijwel blinde man die na zes weken tot zijn eigen verrassing plotseling weer de borden op een vliegveld kon lezen.

    Na de bekendmaking schoot de koers van Proqr op de Amerikaanse Nasdaq-beurs omhoog. Het bedrijf heeft momenteel een beurswaarde van ruim $550 mln. Als een tweede onderzoek naar het medicijn tegen LCA-10 succesvol verloopt, hoopt Proqr in 2021 toestemming te krijgen voor verkoop van het medicijn.
    Lokaal toedienen

    Een belangrijk inzicht, zo vertellen Platenburg en De Boer, is dat RNA-medicijnen het beste tot hun recht komen als ze rechtstreeks worden toegediend op die plaatsen waar ze hun werk moeten doen. Want bij toediening via de bloedbaan blijkt een groot deel van de medicijnen te worden afgevangen door de nieren en de lever. De werkzame stof bereikt dan maar mondjesmaat de cellen waarvoor ze bestemd zijn.

    'Lokaal toedienen verhoogt de kans op succes enorm', zegt ceo De Boer. Vandaar dat Proqr heeft gekozen voor oog- en huidziektes en eerder voor taaislijmziekte, een longaandoening. Het zijn allemaal ziektes die rechtstreeks toediening van het medicijn mogelijk maken, via injecties bij oogaandoeningen, via zalf met huidziektes en via inhalatie bij taaislijmziekte.

    In Utrecht werkt het veel kleinere biotechbedrijf Interna aan een andere toepassing van RNA-technologie, gericht op de bestrijding van kanker. Ceo Roel Schaapveld vertelt dat de onderneming ook veel tijd kwijt is geweest aan de ontwikkeling van een 'afleveringsmechanisme', dat moet garanderen dat het medicijn ook in de juiste cellen terecht komt. Het Utrechtse bedrijf heeft inmiddels formuleringen ontwikkeld waardoor het medicijn niet alleen in de lever maar ook in andere organen kan belanden.

    Interna is het verst gevorderd met een potentieel medicijn tegen leverkanker en tegen een moeilijk behandelbare vorm van borstkanker. Een potentieel voordeel is dat het RNA-medicijn een dubbel werkingsmechanisme heeft. Het pakt de kankercel rechtstreeks aan en stimuleert tegelijkertijd het immuunsysteem van de patiënt om in actie te komen.

    In de loop van dit jaar hoopt het Utrechtse bedrijf alle voorbereidingen te hebben getroffen voor een eerste onderzoek onder patiënten. Gezien de toegenomen belangstelling voor de RNA-technologie, kon het dit jaar wel eens een stuk gemakkelijker worden om financiering te vinden voor het kostbare patiëntenonderzoek.

    zie ook FD.NL
4 Posts
|Omhoog ↑

Neem deel aan de discussie

Word nu gratis lid van Beursonline.nl

Al abonnee? Log in

Direct naar Forum

Zoek alfabetisch op forum

  1. A
  2. B
  3. C
  4. D
  5. E
  6. F
  7. G
  8. H
  9. I
  10. J
  11. K
  12. L
  13. M
  14. N
  15. O
  16. P
  17. Q
  18. R
  19. S
  20. T
  21. U
  22. V
  23. W
  24. X
  25. Y
  26. Z
Forum # Topics # Posts
Aalberts 462 7.818
AB InBev 3 5.631
Abionyx Pharma 2 29
Ablynx 43 13.357
ABN AMRO 1.572 55.778
ABO-Group 1 30
Acacia Pharma 9 24.692
Accell Group 151 4.132
Accentis 2 267
Accsys Technologies 24 12.676
ACCSYS TECHNOLOGIES PLC 215 11.686
Ackermans & van Haaren 1 206
Adecco 1 1
ADMA Biologics 1 34
Adomos 1 126
AdUX 2 457
Adyen 15 21.377
Aedifica 3 1.044
Aegon 3.231 325.176
AFC Ajax 535 7.134
Affimed NV 2 6.358
ageas 5.754 109.984
Agfa-Gevaert 15 2.189
Ahold 3.518 74.642
Air France - KLM 1.020 36.054
AIRBUS 1 15
Airspray 510 1.258
Akka Technologies 1 18
AkzoNobel 464 13.334
Alfen 18 29.833
Allfunds Group 4 1.776
Almunda Professionals (vh Novisource) 651 4.284
Alpha Pro Tech 1 17
Altice 106 51.198
Alumexx ((Voorheen Phelix (voorheen Inverko)) 8.425 114.843
AM 227 684
Amarin Corporation 1 133
Amerikaanse aandelen 3.840 254.194
AMG 963 142.338
AMS 3 73
Amsterdam Commodities 305 6.949
AMT Holding 196 7.047
Anavex Life Sciences Corp 2 586
Antonov 22.538 153.606
Aperam 93 15.742
Apollo Alternative Assets 1 17
Apple 5 408
Arcadis 251 10.386
Arcelor Mittal 2.024 322.459
Archos 1 1
Arcona Property Fund 1 307
arGEN-X 18 11.985
Aroundtown SA 1 251
Arrowhead Research 5 9.977
Ascencio 1 40
ASIT biotech 2 697
ASMI 4.101 40.929
ASML 1.763 132.416
ASR Nederland 22 4.665
ATAI Life Sciences 1 7
Atenor Group 1 556
Athlon Group 120 176
Atos 4 4.394
Atrium European Real Estate 2 199
Auplata 1 55
Avantium 36 18.102
Axsome Therapeutics 1 177
Azelis Group 2 63
Azelis Group NV 2 195
Azerion 7 3.998